زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

انفال (اصطلاحات نظامی)





انفال، اصطلاحی در فقه نظامی است و به اموالی گفته می‌شود که در اختیار پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) قرار دارد، سپس بعد از او به امامان (علیهم‌السّلام) بعدی منتقل می‌شود و در زمان غیبت کبری به ولایت فقیه منتقل می‌گردد؛ طبق آیات و روایات اطاعت از خدا و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و اهل بیت (علیهم‌السّلام) واجب است.


۱ - معنای لغوی



انْفالْ جمع نَفْلَ یا نَفَلْ (به فتح حرف اول و سکون حرف دوم یا فتح حرف اول و دوم) در لغت به معنی غنایم، بخشش و زیاده آمده است.
[۲] فیروزآبادی، ابوطاهر، قاموس اللغه.


۲ - معنای اصطلاحی



در اصطلاح فقها انفال به اموالی گفته می‌شود که در اختیار پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) قرار دارد، سپس به امام (علیه‌السّلام) و بعد از او به امامان بعدی منتقل می‌شود، و در زمان غیبت کبری به ولایت فقیه منتقل می‌گردد.

۳ - متعلقات انفال



فقها انفال را به شرح زیر شمرده‌اند:

۱- زمین‌هایی که مسلمانان با اسب و شتر بر آن یورش نیاورده و به ضرب شمشیر به دست نیاورده‌اند.
۲- اشیاء ویژه و برگزیده پادشاهان.
۳- زمین‌های موات.
۴- قلّه، سینه و دامنه کوه‌ها.
۵- بیشه‌ها و نیزارها.
۶- دره‌ها و مسیل‌ها با درختان و معادنی که در آنها می‌باشد.
۷- غنایمی که مسلمانان در جنگ با کافران به دست آورده‌اند، در صورتی که جنگ آنان بدون اذن امام (علیه‌السّلام) بوده باشد.
۸- زمین‌های بی‌وارث.


۴ - آیه انفال



آیه انفال چنین است:
«یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْانْفالِ قُلِ الْانْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ اصْلِحُوا ذاتَ بَیْنِکُمْ وَ اطیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ انْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ؛ از تو درباره انفال می‌پرسند: بگو: انفال مخصوص خدا و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) است. پس، از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و خصومت‌هایی را که در میان شماست، آشتی دهید! و خدا و پیامبرش را اطاعت کنید، اگر ایمان دارید!»
بعضی از فقهاء کلیه دریاها و آب‌های زیرزمینی و رودخانه‌ها و فضا را از شئوونات و اختیارات مقام والای امام و جانشینی او و ولایت فقیه می‌دانند.
[۱۱] منتظری، حسین‌علی، کتاب الخمس و الانفال، ص۳۴۹.


۵ - روایتی از امام صادق



امام صادق (علیه‌السّلام) فرمود: «نَحْنُ قُوْمٌ فَرَضَ اللَّهُ طاعَتَنا لَنَاالْانْفالُ؛ ما گروهی هستیم که خداوند اطاعت از ما را بر مردم واجب کرده است و انفال از ماست.»

۶ - پانویس


 
۱. ↑ جوهری، ابونصر، صحاح اللغة، ج۵، ص۱۸۳۳، دار العلم للملایین، ۱۴۰۷ ه.ق.    
۲. ↑ فیروزآبادی، ابوطاهر، قاموس اللغه.
۳. ↑ قیومی مقری، احمد بن محمد، المصباح المنیر، ص۳۱۸، المکتبة العصریّة، ١٤١٨ ه.ق.    
۴. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ج۴، ص۳۵۵.    
۵. ↑ شهید ثانی، زین‌الدین بن علی، شرح لمعه، ج۲، ص۸۴.    
۶. ↑ محقق حلی، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام، ج۱، ص۱۶۶، مؤسسه اسماعیلیان‌، ۱۴۰۸ ه‌ ق‌.    
۷. ↑ حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقها، ج۹، ص۲۰۴، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث.    
۸. ↑ حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقها، ج۵، ص۴۳۹، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث.    
۹. ↑ مروارید، علی‌اصغر، ینابیع الفقهیه، کتاب الجهاد، ج۲۹، ص۲۸۱، دار التراث/الدار الإسلامیة، ۱۴۱۰ق.    
۱۰. ↑ انفال/سوره۸، آیه۷.    
۱۱. ↑ منتظری، حسین‌علی، کتاب الخمس و الانفال، ص۳۴۹.
۱۲. ↑ حر عاملی، محمد بن حسین، وسائل الشیعه، ج۶، ص۳۷۳، باب ۱۱، حدیث۲، دار احیاء التراث العربی.    


۷ - منبع



• جمعی از نویسندگان، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، اصطلاحات نظامی در فقه اسلامی، ص۲۴.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات نظامی | انفال | سوره انفال




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.